De Scolioscoop

27 januari 2021

Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

Twee tot vier procent van de bevolking heeft een vorm van scoliose, een vergroeiing van de rug. Deze aandoening ontstaat vaak zonder klachten. Wanneer het te laat ontdekt wordt, is een risicovolle operatie vaak de enige mogelijkheid. De Scolioscoop moet ervoor gaan zorgen dat ouders thuis vroegtijdig scoliose kunnen detecteren bij hun kind. ‘Ons doel is dat geen enkel kind hieraan geopereerd hoeft te worden,’ zegt healthcare designer Tessa Souhoka.
 

Schroeven en staven

Het oorspronkelijke idee van de @t home scoliose screening is van Hanneke van West, orthopedisch chirurg bij het Erasmus MC. Zij treft in haar spreekkamer regelmatig opgroeiende kinderen (grotendeels meisjes), die er tijdens hun groeispurt achter komen dat er een vergroeiing in hun rug zit. Dit ontstaat vaak zonder klachten, maar leidt wél tot flinke klachten. In totaal worden er 600 kinderen per jaar geopereerd aan deze aandoening. Dit is een grote en risicovolle operatie, waarbij de rug wordt vastgezet met schroeven en staven, die dwars door het ruggenmerg gaan.


Samenwerking met design

Wanneer scoliose eerder gedetecteerd wordt, is het te behandelen met fysiotherapie of een brace. In haar zoektocht naar de oplossing om scoliose vroegtijdig en laagdrempelig te kunnen screenen, kwam Hanneke via de TU Delft uit bij healthcare designer Tessa Souhoka. Waar Hanneke verantwoordelijk is voor het wetenschappelijke gedeelte, daar houdt Tessa zich bezig met het product en de commerciële zaken. ‘Ik was direct enthousiast over het idee,’ vertelt Tessa. ‘Hanneke is een super inspirerende vrouw die al jarenlang tegen dit probleem aanloopt. Elke keer moet ze in haar spreekkamer “ja” antwoorden op de vraag van ouders of ze het eerder hadden kunnen ontdekken. Ze wil dat probleem dus ontzettend graag oplossen. Daarnaast zijn we allebei moeder van opgroeiende kinderen, dus het probleem gaat ons ook persoonlijk aan.’
 

App te moeilijk

Na het eerste enthousiasme was de volgende gedachte van Tessa: op deze manier gaat het niet werken. ‘Want de oplossing die oorspronkelijk was bedacht, was een app. De techniek werkte op zich goed, maar om de gewenste nauwkeurigheid te bereiken, moesten ouders dertien stappen doorlopen. Waaronder een lastige kalibratiestap. Dat was te veel gevraagd van ouders. Het moest laagdrempeliger, concludeerde ik al snel.’

 

‘Kartonnetje’ over ruggenwervel

Daarop bedacht Tessa de Scolioscoop: een driehoekig ‘kartonnetje’, met onderaan in het midden een kleine uitsparing voor de ruggenwervel. Het kartonnetje wordt op de ruggenwervel geplaatst, terwijl het kind voorover buigt, en wordt dan van boven naar beneden over de ruggenwervel geschoven. Als de wijzer in het midden in het groene gedeelte blijft, is er geen sprake van vergroeiing. Wanneer de wijzer in het rood komt, is dat reden om contact op te nemen met de huisarts voor verder onderzoek.

 

Honderden uren engineering

‘Het is eigenlijk een heel simpele tool, al zitten er wel honderden uren aan engineering in, hoor,’ lacht Tessa. Inmiddels is er een versie van de Scolioscoop waar ze tevreden over is. ‘Zo is het materiaal inmiddels wat steviger dan ons oorspronkelijke karton. Tijdens gebruikerstesten zagen we dat het kartonnetje verboog bij de manier waarop mensen het gebruikten. Ook is het materiaal van het wijzertje inmiddels geschikt gemaakt voor spuitgieten. Qua productie kost dit een fractie van wat een app zou hebben gekost. Dat is belangrijk, omdat we het op grote schaal willen gaan produceren.’

 

Bevolkingsonderzoek

De innovatie zit ‘m vooral ook in het feit dat de Scolioscoop het eerste middel is waarmee mensen thuis hun kinderen preventief op scoliose kunnen screenen. ‘Die vroegtijdige detectie zorgt ervoor dat Hanneke en haar collega’s de behandeling kunnen aanpassen. Van operaties naar fysiotherapie,’ aldus Tessa. ‘Daarnaast genereren we met de Scolioscoop awareness van de hele aandoening scoliose. Het komt bij twee tot vier procent van de bevolking voor, dus het is belangrijk dat mensen zich realiseren dat dit bestaat. Ons doel is dat in de toekomst geen enkel kind meer geopereerd hoeft te worden. Om dat te realiseren, zou het enorm helpen als dit een bevolkingsonderzoek kan worden, waarbij alle ouders de Scolioscoop thuis gestuurd krijgen. Dat is dan ook onze ambitie.

 

Vogelvlucht

Voordat het zover is, moeten Hanneke en Tessa nog de nodige stappen doorlopen. De prijs van 10.000 euro die ze begin 2020 wonnen tijdens de campagne Word verNEUWert van De Rotterdamse Zorg gaf hen een flinke boost. ‘Dankzij dat geld heeft ons project een vogelvlucht genomen,’ zegt Tessa. ‘Zo heb ik een cursus CE-markering gevolgd, waardoor we ons product binnenkort CE kunnen markeren. Dan voldoet het aan de wettelijke eisen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. We hebben ons intellectueel eigendom vastgelegd en nieuwe, betere modellen laten maken. Ook kunnen we onze eerste pilotstudie, waarbij vijftig gezinnen het product gaan gebruiken, ervan betalen. Daarna gaan we aan de slag met het validatieproces en de kosteneffectiviteitsstudie.’
 

Lange adem en geloof

Tessa en Hanneke hopen in de loop van 2021 de markt op te kunnen met een betrouwbaar product dat aantoonbaar werkt. ‘Dan zouden we het al kunnen gaan implementeren bij individuele zorgverleners. Voordat het grootschalig kan worden toegepast, zijn we zo een aantal jaren verder. Ook omdat preventie niet zo makkelijk te financieren is. Maar we hebben een lange adem en geloven er allebei in dat dit écht kan werken. We hopen dat andere partijen ons vertrouwen gaan delen, zodat we ons doel kunnen gaan bereiken. We kunnen dus zeker hulp gebruiken van partijen die gespecialiseerd zijn in dit soort trajecten.’

De Scolioscoop wordt mede gerealiseerd dankzij Zorginnovaties010, een programma van de gemeente Rotterdam in samenwerking met het Erasmus MC.