De Zwart Janstraat: levendig winkelgebied met een duidelijke aantrekkingskracht
Op het terras van 7 Days aan de Zwart Janstraat wijst Ron van Gelder om zich heen. ‘Dit is mijn kantoor.’ Als kwartiermaker van de straat dompelt hij zich 6 maanden onder in de winkelstraat in het Oude Noorden. Hij sprak er met ondernemers en bewoners om zo toe te werken naar een rapport met aanbevelingen voor de straat.
Inmiddels is de laatste maand aangebroken. Een goed moment om terug te blikken op de afgelopen 5 maanden. Hoe komt Ron tot zijn inzichten en aanbevelingen? Wat zijn de grootste uitdagingen van de Zwart Janstraat? En welke successen zijn er al te vieren?

Zichtbaar en betrokken
Ron is 2 dagen per week te vinden in de Zwart Janstraat. Zijn belangrijkste strategie? Zichtbaar en betrokken aanwezig zijn in de straat. ‘Ik probeer mede-eigenaar van de straat te worden’, vertelt hij. Dat betekent dat hij niet alleen gesprekken voert, maar ook echt onderdeel wordt van de dagelijkse praktijk. Hij koopt zijn kleding in de herenmodezaak, gaat er naar de kapper en doet zijn boodschappen. Op die manier leert hij de ondernemers kennen.
Signalen uit de buurt
De aanpak van Ron draait om verbinding. Wanneer hij over straat loopt, groeten verschillende winkeleigenaren hem en maakt hij een praatje met ze. Hij spreekt niet alleen met ondernemers, maar betrekt ook bewoners. De wijkraad speelt daarbij een sleutelrol. Zij helpen om signalen uit de buurt op te halen en leggen ook de verbinding met ondernemers. Andersom zorgt Ron ervoor dat ideeën en plannen weer terugkomen bij de betrokkenen, zodat er draagvlak ontstaat.
Ook binnen de gemeente zoekt hij actief de samenwerking op. ‘Er zijn heel veel partijen betrokken bij deze straat,’ zegt hij. ‘De kunst is om die meer als één geheel te laten werken.’
Deze aanpak wekt vertrouwen bij ondernemers. Sinds Ron begon, ziet hij een duidelijke beweging: van wantrouwen onderling en naar de gemeente naar meer samenwerking tussen de ondernemers.
Ontwikkeling brengt nieuwe uitdagingen
Toen Ron begon, trof hij een straat met twee gezichten. Aan de ene kant is de Zwart Janstraat de afgelopen jaren economisch sterk gegroeid. De leegstand is verdwenen en ondernemers draaien goede omzetten. Aan de andere kant brengt die ontwikkeling ook nieuwe uitdagingen met zich mee.
De grootste uitdaging zit volgens Ron in de balans tussen die groei en de leefbaarheid. ‘Het is hier ontzettend druk geworden’, vertelt hij. ‘Niet alleen met bezoekers, maar vooral ook met auto’s.’ Die drukte zorgt voor verkeers- en geluidsoverlast, met name in de zijstraten. Bewoners klagen over hard rijden, foutparkeren en rommel op straat. Dit zijn aandachtspunten voor de toekomst.
Samen bouwen aan vertrouwen
‘Toen ik begon, was er eigenlijk nog geen echte samenwerking’, zegt hij. ‘Iedereen deed zijn eigen ding.’
Om die situatie te doorbreken, investeert Ron vooral in het opbouwen van relaties. Door zijn zichtbaarheid en informele manier van werken ontstaat langzaam meer vertrouwen.
Een belangrijk resultaat is dat ondernemers elkaar steeds meer weten te vinden. Er is inmiddels een eerste bijeenkomst geweest met 7 ondernemers. Hier waren ook Martha Harel, van de wijkraad, en Aziz Benzebir, de bedrijfcontactfunctionaris, nauw bij betrokken. Ook is er een appgroep waarin zo’n 25 ondernemers met elkaar in contact staan.
‘Als ondernemers samen optrekken, kunnen ze veel sterker hun stem laten horen’, legt Ron uit. ‘Of het nu gaat over parkeren, evenementen of de toekomst van de straat.’

‘Petje af’
Wat Ron het meest verraste, is de kracht van de ondernemers zelf. Veel van de ontwikkeling van de Zwart Janstraat is namelijk ontstaan zonder directe ondersteuning van de overheid. ‘Petje af’, zegt hij daarover. ‘Wat hier is opgebouwd, hebben de ondernemers echt zelf gedaan.’
De straat heeft zich ontwikkeld tot een levendig winkelgebied met een duidelijke aantrekkingskracht, zelfs internationaal. Bezoekers komen niet alleen uit Rotterdam, maar ook uit andere delen van Nederland en zelfs uit België, Duitsland en Frankrijk. Het zijn echte ondernemers . Ze spelen in op de vraag en hebben vaak een groot bereik op sociale media.
Ook de kwaliteit van de winkels valt op. Ron spreekt van een ‘bijna Bijenkorfachtige kwaliteit’: winkels die schoon zijn, goed ingericht en waar klantvriendelijkheid centraal staat. Waar het aanbod in eerste instantie monotoon oogde, heeft hij nu door dat de winkels verschillende doelgroepen dienen. Voor elke portemonnee is er kleding te vinden.
Daarnaast zijn er ook zichtbare verbeteringen in de openbare ruimte. Zo zijn met behulp van het Programma Vitale Kerngebieden hanging baskets met bloemen geplaatst. Die zorgen voor meer groen en sfeer in de straat, Dit was een wens van ondernemers en wijkraad die gezamenlijk is uitgevoerd. ‘Dat laat zien wat er mogelijk is als partijen samen optrekken.’
Lessen voor andere gebieden
De belangrijkste les die Ron meeneemt, is dat je pas echt begrijpt wat er speelt als je zelf aanwezig bent in het gebied. ‘Je moet het zien om het te geloven’, zegt hij. ‘Ik had zelf ook aannames voordat ik hier begon, maar die zijn behoorlijk bijgesteld.’ Hetzelfde geldt voor de ondernemers. Om hun vertrouwen te krijgen, moet je zichtbaar en betrouwbaar zijn. Zijn advies voor andere gebieden is dan ook om te investeren het opbouwen van relaties. Daarmee krijg je samenwerking van de grond.
Ieder gesprek als stukje van een legpuzzel
Welk gesprek is je bijgebleven? ‘Ieder gesprek is bijzonder’, vertelt Ron. ‘Elke winkelstraat of kerngebied kan je zien als een grote legpuzzel. Elk gesprek dat je voert is een stukje van die puzzel.’ In zijn laatste maand werkt Ron zijn bevindingen uit in een rapport met concrete aanbevelingen. Die gaan over de vier pijlers: branchering, fysiek omgeving, imago en veiligheid. ‘Het is mijn taak om van alle losse stukjes een mooi kloppend geheel te maken.’